- Home
- Warme Sportplek
Warme Sportplek
'Warme Sportplek' maakt jongeren mentaal sterker en veerkrachtiger via sport. Want sport is veel meer dan presteren of winnen. Een Warme Sportplek biedt een veilige, verbindende omgeving waar jongeren zelfvertrouwen opbouwen, ondersteuning vinden en leren omgaan met uitdagingen.
Wanneer sport méér is dan bewegen
Twintig procent van de Vlaamse meisjes en veertien procent van de jongens tussen 10 en 19 jaar stopt met sporten. Niet door een blessure of tijdgebrek, maar door een gebrek aan plezier: prestatiedruk, angst voor kritiek, het gevoel er niet echt bij te horen. Het nieuwe initiatief 'Warme Sportplek' wil dat patroon doorbreken. Op basis van onderzoek bij jongeren en coaches ontwikkelde Sportieq vzw, in samenwerking met de Universiteit Gent en Warme William, een concreet kwaliteitskader voor sportclubs die mentaal welzijn structureel willen versterken.
Waarom sport(clubs) ertoe doen voor mentaal welzijn
Vlaanderen telt meer dan 17.000 sportclubs, 73 erkende sportfederaties en 350 sportdiensten. Die organisaties bereiken wekelijks een enorm deel van de jeugd, op een moment dat de sociale en emotionele ontwikkeling van jongeren volop in beweging is. Dat maakt de sportsector tot een van de meest onderbenutte preventieve omgevingen voor mentaal welzijn.
Bewegen in een ondersteunende omgeving heeft bewezen voordelen: minder stress, betere slaap, hechtere sociale banden en meer zelfvertrouwen. Maar die voordelen zijn niet vanzelfsprekend. Ze ontstaan alleen wanneer de omgeving ook écht ondersteunend is. Precies daar wil Warme Sportplek een verschil maken.
Wat het onderzoek zegt: stem van jongeren en coaches
Tussen augustus 2025 en januari 2026 voerde Sportieq, in samenwerking met de vakgroep Sportwetenschappen van de Universiteit Gent onder leiding van prof. dr. Leen Haerens, een uitgebreid onderzoek uit. 116 atleten en 51 coaches vulden een bevraging in. Jongeren uit zes clubs namen deel aan focusgroepsgesprekken.
De bevindingen zijn zowel helder als herkenbaar. Ze zijn georganiseerd rond vier sleuteldimensies:
1. Verbondenheid als fundament
Het allerbelangrijkste voor jongeren in een sportclub: het gevoel dat anderen om hen geven (score 1,98 op 3) en dat ze bij iemand terechtkunnen als het even moeilijk gaat (1,97). Jongeren omschrijven dat gevoel als: iedereen er is voor elkaar, ook als het even slecht gaat. Wanneer die verbondenheid er niet is, voelen jongeren dat onmiddellijk. Een kind dat binnenstapt en door niemand begroet wordt, voelt zich onzeker en teleurgesteld.
2. De dubbele rol van de coach
Hoe een coach communiceert, staat op de tweede plaats van factoren die het welbevinden van atleten beïnvloeden, na de algemene sfeer. Jongeren verwachten van coaches zowel sportieve begeleiding (fouten corrigeren, uitdagen, techniek bijsturen) als emotionele ondersteuning (rust brengen, motiveren, mild zijn na een tegenvaller). Coaches bevestigen dat ze bewust proberen een veilige haven te zijn, maar vragen daarvoor ook erkenning en ondersteuning vanuit het bestuur.
3. Uitdaging en plezier sluiten elkaar niet uit
Jongeren willen groeien. De score op 'oefeningen doen waar ik beter van word, zelfs als ik ze niet leuk vind' was met 2,21 op 3 opvallend hoog. Maar uitdaging heeft grenzen. Prestatiedruk die van te veel kanten tegelijk komt, kan sportplezier omslaan in stress. De oplossing zit niet in minder uitdaging, maar in een warme omkadering rondom die uitdaging: een coach die mild blijft bij fouten, teamgenoten die aanmoedigen in plaats van vergelijken.
4. Inclusie als dagelijkse praktijk, niet als slogan
Een Warme Sportplek staat open voor iedereen. Atleten en coaches benadrukken dat niemand uitgesloten mag worden en dat erbij horen een basisvoorwaarde is voor sportplezier, geen bijkomend element. In focusgroepen klonk het concreet: het is belangrijk dat iedereen erbij mag horen, ook als dat niet je beste vriend is.
Het kwaliteitskader: drie dimensies van warmte
Op basis van het onderzoek werden criteria ontwikkeld die een Warme Sportplek concreet invullen. Ze zijn georganiseerd langs drie complementaire dimensies:
- Hoe het voelt op de sportplek: je voelt je welkom, gelijkwaardig en veilig; je bent helemaal jezelf; vriendschappen groeien door sport; er is plezier en persoonlijke groei.
- Hoe sporten en begeleiden: motiveren en versterken staan centraal; fouten zijn leermomenten; iedereen sport op zijn eigen niveau; er is balans tussen inspanning en herstel.
- Hoe zorg dragen voor elkaar: iedereen is betrokken bij welzijn en veiligheid; er is een positieve sfeer en verbondenheid; gevoelens en zorgen zijn bespreekbaar; pesten en grensoverschrijdend gedrag worden actief aangepakt.
Wat opvalt: het kwaliteitskader beschrijft geen checklist van losse maatregelen, maar een cultuur. Een Warme Sportplek bouw je niet met één actie, maar met een consistent patroon van kleine dingen: iemand begroeten als die binnenkomt, aanmoedigen na een mislukte poging, luisteren zonder te oordelen, mild zijn op een slechte dag.
Hoe het project werkt: van onderzoek naar brede uitrol
Het project verloopt in drie fasen. In de onderzoeksfase werden jongeren van 12 tot 16 jaar en coaches bevraagd via vragenlijsten en interactieve sessies. Samen met de vakgroep Sportpedagogiek van de Universiteit Gent werden de criteria bepaald. In de pilootfase worden die criteria en het bijhorende materiaal uitgetest bij pilootclubs, zodat de aanpak verfijnd wordt voor bredere toepassing. In de uitrolfase worden tips, tools en instrumenten beschikbaar gesteld voor alle sportclubs in Vlaanderen.
Warme Sportplek binnen het Netwerk Warm Vlaanderen
Warme Sportplek is een samenwerking tussen Sportieq vzw en Warme William, en maakt deel uit van het Netwerk Warm Vlaanderen, gefaciliteerd door het Fonds GavoorGeluk. Waar Warme Scholen zich richt op het onderwijs en Warme Steden en Gemeenten op buurten en lokale organisaties, brengt Warme Sportplek datzelfde gedachtegoed naar de sportwereld.
Nu in pilootfase: jouw club kan het verschil maken
Warme Sportplek bevindt zich vandaag in de pilootfase. De criteria en het bijhorende materiaal worden uitgetest bij een select aantal pilootclubs. Dat is geen formaliteit: de bevindingen uit deze fase vormen de basis voor de definitieve aanpak die daarna breed uitgerold wordt naar de hele Vlaamse sportwereld. Pilootclubs krijgen ondersteuning op maat en dragen actief bij aan een kader dat straks voor duizenden jongeren het verschil kan maken.
Na de pilootfase volgt de brede uitrol. Met tips, tools en concrete instrumenten die samen met de pilootclubs ontwikkeld worden, zet Warme Sportplek in op een ambitieus doel: elke sportplek in Vlaanderen écht warm maken. Zodat jongeren de sportomgeving krijgen die ze verdienen, zowel op het veld als ernaast.
Ken jij zo’n club? Geef deze oproep door.
Ken jij een sportorganisatie die al sterk inzet op het bevorderen van het mentaal welzijn van jongeren? Word je warm van de criteria die we hierboven beschreven? Dan is de kans groot dat jouw club of een club die jij kent precies de omgeving is die we zoeken.
Lees meer op warmesportplek.be, of geef deze oproep door aan iemand die er iets mee kan doen. Samen bouwen we aan een Vlaanderen waar elke jongere zich welkom, veilig en gesteund voelt, ook op zijn of haar sportplek.
